Skip to main content

Il-Prezz tal-Fuel

Dan l-artiklu ġie ippublikat fil-ħarġa tal-Mument tal-Ħadd 11 ta' Jannar 2015


“Fl-inqas livell minn Mejju 2009 ‘l hawn.” Hekk niżel il-prezz taż-żejt fil-bidu ta’ din is-sena, hekk kif kompla nieżel kif ilu jagħmel min-nofs is-sena l-oħra. Il-prezz taż-żejt din il-ġimgħa kien qed jilgħab mal-$51-il barmil, inqas min-nofs il-$115-il barmil li kien qed jintalab għaż-żejt f’Ġunju li għadda.

L-ironija hija li waqt li l-Ewropa kollha qed tiċċelebra tnaqqis sostanzjali fil-prezz tal-fuels li dan ġab, b’medja ta’ tnaqqis ta’ 32ċ fil-litru, f’Malta lanqas biss indunajna, u qed inħallsu fost l-ogħla rati għal petrol u diesel fl-Ewropa.

Ejja għal mument ninsew il-prezzijiet fl-Ewropa, u nħarsu lejn il-prezzijiet tal-fuel f’pajjiżna matul is-snin. F’Ottubru 2009, meta l-prezz taż-żejt kien ogħla mil-lum u kien jilgħab mas-$70-il barmil, f’Malta konna nħallsu €0.96 għal litru diesel u €1.11 għal litru petrol. Illum, li l-prezz taż-żejt hu irħas u qiegħed $51-il barmil, f’Malta qed inħallsu €1.35 għal litru diesel u €1.44 għal litru petrol! Qed inħallsu €0.39 iżjed għal kull litru diesel u €0.33 iżjed għal kull litru petrol, anke meta nqabblu l-prezzijiet ma’ meta ż-żejt kien ogħla milli hu illum.

Taf xi jfisser dan? Li għal kull €30 diesel li tagħti illum, €12 minnhom qed tħallashom ta’ xejn, u għal kull €30 petrol li tagħti illum, €9 minnhom qed tħallashom ta’ xejn. Dan ifisser li jekk int tagħti €30 fuel fil-ġimgħa, li hu l-medja ta’ ħafna, f’sena il-gvern qed jisirqek bejn €468 u €624 iżjed milli suppost. Ifisser li f’każ ta’ koppja li jaħdmu t-tnejn u t-tnejn imorru għax-xogħol bil-karozza, il-gvern qed jisraqhom bejn €936 u €1248 fis-sena.

Ċert li kulħadd jaf jagħmel il-kontijiet, u jaf jirrealizza li r-roħs żgħir fit-tariffi tad-dawl u l-ilma ma naqqasx l-ispiża ta’ koppja b’dawn l-ammonti, anzi hemm każi fejn il-mod il-ġdid kif qed jinħadmu l-kontijiet wassal biex ċertu familji tilfu l-eko-riduzzjoni u l-kont baqagħlhom l-istess. U dan meta bit-tnaqqis li kien hemm fil-prezz taż-żejt, anke t-tariffi tad-dawl u l-ilma setgħu jonqsu mingħajr ma l-gvern jagħmel l-ebda investiment, ma jżid l-ebda sussidju, u ma jibni l-ebda power-station ġdida tal-gass.

Hawnhekk wieħed jirrealizza kemm kellu raġun il-Partit Nazzjonalista meta iddeskriva l-budget bħala wieħed li jagħtik f’but, u jeħodlok minn ieħor. Il-gvern tak ċuċata fir-roħs fit-tariffi tad-dawl u l-ilma (mingħajr ma qallek li jista’ jkun qed titlef l-eko-riduzzjoni), u fl-istess waqt beda jeħodlok ħafna iżjed meta int tmur timla l-karozza mill-pompa tal-petrol.

Dawn il-figuri juru ħaġa waħda. Li jew il-gvern daħal bi ftehim ta’ hedging li qed jaħdem ħafna kontrina, jew il-gvern qed jagħżel li jisraqna biex jagħmel tajjeb għar-roħs fit-tariffi. Jew waħda, jew l-oħra. U hawn ukoll qed nerġgħu naraw sintomu kontinwu ta’ dan il-gvern: in-nuqqas ta’ trasparenza. Minkejja t-talbiet mill-Oppożizzjoni u anke minn diversi ġurnalisti biex jispjega għala pajjiżna għadna qed inħallsu dawn il-prezzijiet għoljin għal fuel, il-gvern baqa’ lura milli jagħti tweġiba. Għal darb’oħra qed nerġgħu naraw gvern ta’ ħabi. Gvern li jidhirlu li ċ-ċittadin m’għandux dinjita’ biżżejjed biex ikun infurmat bir-raġunijiet għala qed jittieħdu d-deċiżjonijiet li qed jaffetwawh.

Sfortunatament din hi t-tip ta’ politika li f’sentejn uriena dan il-gvern. Politika ta’ qerq u ħabi, politika ta’ manipulazzjoni kontinwa, politika ta’ logħob biċ-ċifri u bl-istatistika, politika li fiha jinkwieta iżjed fuq kif ħa jidher fil-mument u kif ħa jikkontrolla l-opinjoni pubblika fil-mument, milli fuq kif ħa nibnu l-futur u kif ħa mmexxu l-pajjiżna u l-poplu tiegħu ‘l quddiem.


Altru milli gvern progressiv, hija ħasra li għandna gvern li ħadna ħafna lura fiż-żmien.


Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…