Skip to main content

Il-Prezz tal-Fuel

Dan l-artiklu ġie ippublikat fil-ħarġa tal-Mument tal-Ħadd 11 ta' Jannar 2015


“Fl-inqas livell minn Mejju 2009 ‘l hawn.” Hekk niżel il-prezz taż-żejt fil-bidu ta’ din is-sena, hekk kif kompla nieżel kif ilu jagħmel min-nofs is-sena l-oħra. Il-prezz taż-żejt din il-ġimgħa kien qed jilgħab mal-$51-il barmil, inqas min-nofs il-$115-il barmil li kien qed jintalab għaż-żejt f’Ġunju li għadda.

L-ironija hija li waqt li l-Ewropa kollha qed tiċċelebra tnaqqis sostanzjali fil-prezz tal-fuels li dan ġab, b’medja ta’ tnaqqis ta’ 32ċ fil-litru, f’Malta lanqas biss indunajna, u qed inħallsu fost l-ogħla rati għal petrol u diesel fl-Ewropa.

Ejja għal mument ninsew il-prezzijiet fl-Ewropa, u nħarsu lejn il-prezzijiet tal-fuel f’pajjiżna matul is-snin. F’Ottubru 2009, meta l-prezz taż-żejt kien ogħla mil-lum u kien jilgħab mas-$70-il barmil, f’Malta konna nħallsu €0.96 għal litru diesel u €1.11 għal litru petrol. Illum, li l-prezz taż-żejt hu irħas u qiegħed $51-il barmil, f’Malta qed inħallsu €1.35 għal litru diesel u €1.44 għal litru petrol! Qed inħallsu €0.39 iżjed għal kull litru diesel u €0.33 iżjed għal kull litru petrol, anke meta nqabblu l-prezzijiet ma’ meta ż-żejt kien ogħla milli hu illum.

Taf xi jfisser dan? Li għal kull €30 diesel li tagħti illum, €12 minnhom qed tħallashom ta’ xejn, u għal kull €30 petrol li tagħti illum, €9 minnhom qed tħallashom ta’ xejn. Dan ifisser li jekk int tagħti €30 fuel fil-ġimgħa, li hu l-medja ta’ ħafna, f’sena il-gvern qed jisirqek bejn €468 u €624 iżjed milli suppost. Ifisser li f’każ ta’ koppja li jaħdmu t-tnejn u t-tnejn imorru għax-xogħol bil-karozza, il-gvern qed jisraqhom bejn €936 u €1248 fis-sena.

Ċert li kulħadd jaf jagħmel il-kontijiet, u jaf jirrealizza li r-roħs żgħir fit-tariffi tad-dawl u l-ilma ma naqqasx l-ispiża ta’ koppja b’dawn l-ammonti, anzi hemm każi fejn il-mod il-ġdid kif qed jinħadmu l-kontijiet wassal biex ċertu familji tilfu l-eko-riduzzjoni u l-kont baqagħlhom l-istess. U dan meta bit-tnaqqis li kien hemm fil-prezz taż-żejt, anke t-tariffi tad-dawl u l-ilma setgħu jonqsu mingħajr ma l-gvern jagħmel l-ebda investiment, ma jżid l-ebda sussidju, u ma jibni l-ebda power-station ġdida tal-gass.

Hawnhekk wieħed jirrealizza kemm kellu raġun il-Partit Nazzjonalista meta iddeskriva l-budget bħala wieħed li jagħtik f’but, u jeħodlok minn ieħor. Il-gvern tak ċuċata fir-roħs fit-tariffi tad-dawl u l-ilma (mingħajr ma qallek li jista’ jkun qed titlef l-eko-riduzzjoni), u fl-istess waqt beda jeħodlok ħafna iżjed meta int tmur timla l-karozza mill-pompa tal-petrol.

Dawn il-figuri juru ħaġa waħda. Li jew il-gvern daħal bi ftehim ta’ hedging li qed jaħdem ħafna kontrina, jew il-gvern qed jagħżel li jisraqna biex jagħmel tajjeb għar-roħs fit-tariffi. Jew waħda, jew l-oħra. U hawn ukoll qed nerġgħu naraw sintomu kontinwu ta’ dan il-gvern: in-nuqqas ta’ trasparenza. Minkejja t-talbiet mill-Oppożizzjoni u anke minn diversi ġurnalisti biex jispjega għala pajjiżna għadna qed inħallsu dawn il-prezzijiet għoljin għal fuel, il-gvern baqa’ lura milli jagħti tweġiba. Għal darb’oħra qed nerġgħu naraw gvern ta’ ħabi. Gvern li jidhirlu li ċ-ċittadin m’għandux dinjita’ biżżejjed biex ikun infurmat bir-raġunijiet għala qed jittieħdu d-deċiżjonijiet li qed jaffetwawh.

Sfortunatament din hi t-tip ta’ politika li f’sentejn uriena dan il-gvern. Politika ta’ qerq u ħabi, politika ta’ manipulazzjoni kontinwa, politika ta’ logħob biċ-ċifri u bl-istatistika, politika li fiha jinkwieta iżjed fuq kif ħa jidher fil-mument u kif ħa jikkontrolla l-opinjoni pubblika fil-mument, milli fuq kif ħa nibnu l-futur u kif ħa mmexxu l-pajjiżna u l-poplu tiegħu ‘l quddiem.


Altru milli gvern progressiv, hija ħasra li għandna gvern li ħadna ħafna lura fiż-żmien.


Popular posts from this blog

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…

Il-ħarba tac-Chief-of-Staff

Probabli dan ikun isem tajjeb għal xi film. Il-ħasra hija li qed ngħixuh bħala realtà. Keith Schembri din il-ġimgħa kellu jidher il-Qorti fil-kawża ta’ libell li fetaħ hu stess kontra Simon Busuttil. Il-Qorti mar, imma ma marx biex iwieġeb. Mar biex jargumenta li m’għandux iwieġeb. Għax skont hu, jinfluwenza l-inkjesti Maġisterjali li qegħdin isiru.
Il-Maġistrat iddeferixxa l-każ, u għalissa Keith Schembri ħarab milli jwieġeb fil-Qorti. Il-ħarba kompliet wara l-kawża wkoll pero’ hekk kif il-ġurnalist bravu tat-Times of Malta Jacob Borġ, prova jieħu t-tweġiba ta’ Keith Schembri għal mistoqsija “ta’ min hi 17 Black?”, li Keith Schembri ftit ilu qal li kienet parti mill-business plan tiegħu. Araw il-video ta’ din il-ħarba, li telqet mill-Qorti u baqgħet sejra sa Kastillja (ara hawn). Fiha tifhmu kif tnaqqret id-demokrazija f’pajjiżna, hekk kif apparti li ma jweġibx mistoqsija leġittima, Keith Schembri sa jdur fuq il-ġurnalist u jheddu li hu kien “iħallaslu l-paga”.
Keith Schembri f’kummen…

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…