Skip to main content

Riżoluzzjonijiet għas-sena l-ġdida

And l-artiklu deher fin-Nazzjon tal-Ħamis 1 ta' Jannar 2015


F’dawn iz-zminijiet hafna drabi inharsu lura lejn is-sena li tkun ghadha kemm ghaddiet, u naghmlu evalwazzjoni personali ta’ xi jkun mar tajjeb u xi jkun mar hazing. Fid-dawl ta’ dan imbaghad, hafna minna jaghmlu rizoluzzjonijiet ghas-sena li tkun ha tibda.

F’dan l-ispazju ha naghzel tliet rizoluzzjonijiet li nemmen li kulmin hu attiv fil-qafas politiku ta’ pajjizna ghandu jiehu.

L-ewwel u qabel kollox, li inkunu onesti. In-nies jistennew li min qed imexxi, min qed jiehu d-decizjonijiet, ikun onest u car maghhom. M’ghandniex niddejqu insejhu dak li hu abjad abjad, u dak li hu iswed iswed. M’ghandniex niddejqu nfahhru dak li jsir tajjeb, u nikkritikaw dak li jsir hazin. Min qieghed imexxi mill-banda l-ohra, ghandu jkun onest fl-istqarrijiet li jaghmel. Ghandu jitratta l-poplu bid-dinjita’ li jisthoqqlu, jaghti raguni ghalfejn l-affarijiet isiru mod u mhux iehor, jispjega ghala jkun qed jiehu d-decizjonijiet li jiehu, u ma jiddejjaq xejn jghid x’inhuma l-isfidi li l-pajjiz qed jaffaccja. Il-politika mihix dwar kemm inkunu pozittivi u kemm nahbu n-negattiv, il-politika hija dwar ir-realizmu tal-hajja ta’ kuljum u kif il-kwalita’ taghha tista’ titjieb. U jekk irridu nkunu realistici, ghandna iva nghidu fejn l-affarijiet ikunu sejrin hazin u x’nemmnu li ghandu jsir biex jitrangaw ghall-ahjar. Ir-realizmu jwassalna wkoll biex inwieghdu biss affarijiet li nafu li jistghu jitwettqu, u mhux naghmlu weghdi li imbaghad ma nkunux nistghu inzommu.

It-tieni rizoluzzjoni li ghandna naghmlu hija li fil-politika inpoggu dejjem l-ewwel u qabel kollox il-gid komuni, qabel il-gid ta’ individwu jew il-gid personali. X’inhu l-gid komuni? It-taghlim socjali tal-Knisja Kattolika, li fuqu jibbazaw ruhhom il-principji demokristjani, huwa rikk hafna fid-definizzjoni u l-punti li jaghmel dwar il-gid komuni. Fosthom jghid li l-gid komuni huwa “il-kundizzjonijiet socjali kollha li jwasslu lil poplu, kemm bhala gruppi u kemm fuq livell individwali, biex jilhaq il-milja tieghu b’mod izjed shih u aktar facli.” Il-kuncett tal-gid komuni allura jfisser li pajjiz ihares fit-tul u mhux biss fil-mument ta’ issa. Ifisser li nippjanaw x’ha jkunu n-nicec li ha nsahhu fl-ekonomija taghna biex il-generazzjoni ta’ ghada jkollha kwalita’ ta’ hajja ahjar. Ifisser li nharsu l-wirt komuni taghna lkoll, kemm dak ambjentali, u kemm dak storiku u kulturali. Ifisser ukoll li nkunu tarka ghal vulnerabbli. Ghaldaqstant, filwaqt li nkomplu nimbuttaw ghal ekonomija izjed libera u hielsa mix-xkiel, u biex ikollna gvern anqas intrussiv, irridu wkoll li l-istat ikompli jhares lil min ghandu kundizzjonijiet li jaghmluhielu difficli biex jimxi ‘l quddiem bil-pass ta’ haddiehor biex dan ma jaqtax lura u ma l-kwalita’ tal-hajja tieghu ma tkunx mizera. Importanti ghalhekk li l-gvern ma jgibx ruhu ta’ ghodda kapitalista ohra, imma tal-ahhar difensur ghal min m’ghandux il-mezzi biex jippartecipa fil-holqien u t-tqassim tal-gid mal-kumplament tas-socjeta’, u tad-difensur ewlieni tal-wirt komuni tan-nazzjon, fosthom l-ambjent, u ma jpoggix interessi ta’ individwi u ta’ klikek ohra qabel dan il-wirt. Wirt li ironikament kienet Malta li fuq livell internazzjonali setturi minnu imbuttat li jkunu meqjusa bhala wirt komuni tal-umanita’ kollha kemm hi.

Fl-ahhar net, li fit-tmexxija u fl-amministrazzjoni tajba dejjem tirrenja s-saltna tad-dritt. X’nifhmu bis-saltna tad-dritt? Nifhmu li f’pajjiz tirrenja biss il-ligi, b’mod ugwali u fuq kulhadd, inkluz fuq dawk li jiktbuha. Tfisser li l-Pulizija tinvestiga u ssegwi l-istess proceduri ma’ kulhadd, kemm mieghi c-cittadin komuni, u kemm mal-oghla Ministru. Tfisser li min jinforza l-ligi u jressaq lil dawk li jiksruha, jigifieri l-Korp tal-Pulizija, jitmexxa b’mod indipendenti u awtonomu minn dawk li jiktbu l-ligi. Ifisser li jkun dan il-korp indipendenti li jiddeciedi hemmx provi biex iressaq nies taht investigazzjoni quddiem il-Qrati tal-Gustizzja, u mhux il-Gvern jew il-Prim Ministru. Ifisser li l-awtoritajiet jimxu bl-istess riga ta’ infurzar fuq permessi u licenzji kemm mieghi c-cittadin komuni, u kemm mar-ragel tal-Ministru. Ifisser li taxxi fuq propjeta’ u ohrajn japplikaw bl-istess mod ghal koppja li ghadha ha tizzewweg, u ghal partit li qieghed fil-Gvern. Ghax jekk tintilef is-saltna tad-dritt, inkunu qed nghixu f’dittatura mohbija u mhux f’demokrazija liberali.

Jekk it-tmexxija prezenti ta’ pajjizna hix qed timxi ma’ dawn it-tliet principji f’dawn l-ewwel sentejn taghha inhalli f’idejkom tiggudikaw. Li hu zgur hu li ahna fil-Partit Nazzjonalista irridu nkomplu nsegwu dawn il-valuri jekk irridu li s-servizz taghna fil-politika jhalli frott li jiswa u jkun vera ta’ gid ghal poplu kollu.

Nawgura lilkom u lill-familji taghkom sena mill-aqwa mimlija barka, hena u rizq.


Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…