Skip to main content

Tkabbir Sostenibbli u Dinjita’ għal kulħadd

Dan l-artiklu deher fil-ħarġa tan-Nazzjon tal-Ħamis 8 ta' Ottubru 2015



Huwa dan it-titlu tad-dokument ta’ qabel il-budget ippubblikat mill-Partit Nazzjonalista. L-ewwel darba li partit fl-oppożizzjoni ippubblika rapport estensiv u dettaljat ta’ x’inhi l-politika ekonomika tiegħu, x’inhuma l-isfidi li mill-Oppożizzjoni qed iħoss li l-Gvern mhux jindirizza, jagħmel il-kritika ġusta u kostruttiva tiegħu fuq dak li sar, u jressaq il-proposti tiegħu. Dan huwa xhieda tas-serjeta’ li l-Partit Nazzjonalista qed juri sa mill-Oppożizzjoni billi jkun pro-attiv, kif għamel bid-diversi mozzjonijiet u Private Members’ Bills imressqa fil-Parlament f’dawn is-sentejn, li kien l-ogħla ammont ta’ proposti Parlamentari li qatt saru minn partit fl-Oppożizzjoni fi żmien daqshekk qasir.

Filwaqt li diversi imsieħba soċjali faħħru dan id-dokument u ddiskutewh flimkien mal-Kap tal-Oppożizzjoni Simon Busuttil, il-Gvern prova jirredikolah f’inqas minn siegħa mindu ġie ppreżentat, li tikxef kemm il-Gvern lanqas biss prova jaqra dan id-dokument qabel ma jarmieh. Din issa hija tattika negattiva li drajna minn dan il-Gvern li jgħid li hu pożittiv. Gvern li malli ġie elett, waqqaf ftehim mal-privat li kien jeżisti biex itaffi mill-waiting lists tal-operazzjonijiet, biex imbagħad reġa’ għamlu hu. Gvern li qed iħalli l-proġetti li saru minn Gvern Nazzjonalista bħal park tal-familja u l-petting farm jaqgħu fi stat ta’ abbandun. Gvern li s-sena l-oħra irredikola l-proposta tal-Oppożizzjoni biex jiġi ssussidjat it-trasport tat-tfal tal-iskejjel tal-Knisja u dawk privati, biex issa qed jikkunsidraha. Gvern pożittiv tassew.

Issa qed jirredikola dan id-dokument, pero’ fil-kritika lejn id-dokument tfixkel hu. L-“iżbalji” li semma’ l-Professur Scicluna ġew kollha ribattuti, u l-kummenti żbaljati li għamel lanqas biss jixirqu lil xi ħadd li suppost hu professor tal-istatistika. Insemmi biss wieħed. Il-Ministru jirredikola d-dokument għax fit-tabelli tal-esportazzjoni u r-rata ta’ parteċipazzjoni fis-suq tax-xoghol, l-informazzjoni tasal sas-sena 2014. Iva s-sens komun ma juriehx li s-sena 2015 għadha ma spiċċatx, u ma tistax tqabbel l-informazzjoni ta’ nofs sena mal-informazzjoni ta’ sena sħiħa?

Pero’ għalfejn id-dokument preżentat mill-Oppożizzjoni jitkellem fuq tkabbir sostenibbli u dinjita’ għal kuħadd? Ħa nibdew fuq it-tkabbir sostenibbli. Illum ħafna jgħidu li l-ekonomija sejra tajjeb. Titkellem man-nies jgħidulek li r-rota qed iddur. Dan hu veru, u ħafna minnu u mertu ta’ l-ekonomija b’saħħitha li ħalliet l-amministrazzjoni Gonzi minkejja l-maltemp ekonomiku dinji li kien hawn ftit tas-snin ilu. Ekonomija li laqgħet dak il-maltemp, ovvjament ħa tkompli tmur aħjar fil-bnazzi. Pero’ hemm indikaturi li juru li t-tkabbir ta’ dawn l-aħħar sentejn mhuwiex għal kollox sostenibbli. Fost l-oħrajn, joħroġ ċar li ħafna mit-tkabbir ġej minn infieq akbar tal-Gvern, u mhux minn investiment privat. Aktar nies jaħdmu mal-Gvern, nefqa akbar fl-amministrazzjoni, Kabinett u servizz pubbliku, u pagi ogħla għal tal-qalba. Fejn qabel 25% tal-prodott gross domestiku, ta’ kemm jipproduċi l-pajjiż, kien ġej mill-Gvern, f’sentejn dan tela’ għal 28%, filwaqt li dak ġej mill-investiment privat naqas minn 75% għal 72%. Allura wieħed jistaqsi kif id-deficit inżamm taħt kontroll u ma splodiex? U r-raġuni hi li dan ġie iffinanzjat primarjament minn żewġ affarijiet: il-bejgħ tal-Enemalta u l-bejgħ taċ-ċittadinanzi. Mentri ż-żidiet fl-infieq tal-pagi ħa jibqgħu jinġarru sena wara sena. Huwa sostenibbli għal snin fit-tul dan?

Fl-istess waqt, kien hemm tkabbir grazzi għal niċeċ ekonomiċi ġodda ta’ xogħol li beda dan il-Gven? Kien hemm tkabbir grazzi għal proġetti kapitali infrastrutturali li bihom jikber il-pajjiż? Le. Dan il-Gvern kompla biss il-proġetti mibdija u ħalla biss is-setturi ekonomiċi introdotti mill-Gvern ta’ qabel. Allura wieħed aktar jitħasseb li t-tkabbir li rajna s’issa ma hemm xejn li jkompli jsostnieh fis-snin li ġejjin.

Fl-istess waqt, jinkwetak tara li l-esportazzjoni, il-kummerċ primarju ta’ dak li jipproduċi l-pajjiż u jdaħħal il-flus minnu, naqas b’€721 miljun f’sentejn, waqt li l-pajjiż f’sentejn waqa’ b’seba’ postijiet fl-indiċi internazzjonali tal-kompettivita’, mill-41 post li kien fih fl-2013 għat-48 post. U ironikament, dan tħabbar proprju l-għada li l-għaref Professur Scicluna irredikola d-dokument tal-Oppożizzjoni, u rema’ għal kollox il-proposti li qed jagħmel il-Partit Nazzjonalista biex jiġu indirizzati dawn il-problemi. Mhux b’soluzzjonijiet mil-lum għal għada, bħal bejgħ tal-passaporti, imma b’soluzzjonijiet li jrendu fit-tul.


Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…