Skip to main content

Pajjiż bla boxxla morali

Artiklu li deher fin-Nazzjon tal-Erbgħa 16 ta' Marzu 2016




F'intervista lura fl-2004, qabel ma kien biss kandidat għall-Presidenza Amerikana għall-Partit Demokratiku, Barrack Obama kien qal li għalih "l-ikbar sfida hija li dejjem iżżomm il-boxxla morali."

Sfida li b'mod partikolari għal min hu involut fil-politika, huwa importanti li jżomm quddiemu. B'boxxla morali qed nifhmu d-direzzjoni ta' x'inhu tajjeb jew ħażin fl-għażliet li wieħed jagħmel. X'inhu etiku u x'mhuwiex. X'inhu sewwa li jsir, u x'mhuwiex.

Huwa ġustifikat li mill-politiċi wieħed jistenna boxxla morali aktar riġida minn ta' ħaddieħor. Għax politiku qiegħed f'pożizzjoni ta' tmexxija, u allura huwa mistenni minnu li jagħti l-eżempju. U politiku għandu wkoll ċertu poter. U l-poter, jekk ma toqgħodlux attent, faċli jikkorrompi.

Sfortunatament f'pajjiżna qed jiġri l-oppost. Minflok mal-politiċi fit-tmexxija qed jagħtu l-eżempju, qegħdin jinqabdu fi skandlu wieħed wara l-ieħor. Bini b'permessi dubjużi, taħwid fl-implimentazzjoni ta' fondi tal-Unjoni Ewropea, esproprju ta' proprjeta' korrott li minnu individwu jsir miljunarju, ftehim korrott ieħor li minnu bi flus il-poplu jitħallsu d-djun ta' negozju li kien qed ifalli, u tant skandli li waħda wara l-oħra qed joħolqu fil-poplu sentiment ta' dwejjaq fejn iħossu ma jista' jagħmel xejn biex jiddefendi ruħu minn dawn l-abbużi ta' poter jew biex juri l-għadab tiegħu għal kif qed jintefqu flusu.

Iċ-ċirasa fuq il-kejk kienet ir-rivelazzjoni li l-id il-leminija tal-Prim Ministru, Keith Schembri, u d-Deputat Mexxej il-ġdid li għażel il-Prim Ministru, Konrad Mizzi, waqqfu kumpaniji sigrieti fl-istess żmien fil-Panama, b'format li s-soltu jintuża minn kriminali u terroristi biex jaħslu flus li jdaħħlu b'mod illegali, minn korruzzjoni, minn tixħim. Id-dubju jkompli jikber meta wieħed jirrealizza li waqqfu dawn il-kumpaniji fl-istess żmien meta minn wara dahar kulħadd, flimkien mal-Prim Ministru, innegozzjaw ftehim ta' xiri ta' żejt mill-Azerbaijan, mingħajr ħa ħadu magħhom l-ebda uffiċċjal pubbliku, u li minn dan il-ftehim il-poplu Malti tilef 14-il miljun ewro. Agħar minn hekk, niskopru li biljunarju qrib il-President tal-Azerbaijan, xahar wara fetaħ sitt kumpaniji simili permezz tan-Nexia BT, l-istess aġenzija li użaw Konrad Mizzi u Keith Schembri, u li dawn is-sitt kumpaniji ingħalqu ftit xhur biss wara, kif soltu jsir minn min ikun qed jaħsel flus kriminali biex dawn isiru legali.

Konrad Mizzi qalilna li ma għandu xejn x'jaħbi, u li kien ħa jiddikjara kollox. Anzi, il-Prim Ministru qalilna li l-Partit Nazzjonalista kien jaf li Mizzi kien ħa jiddikjara kollox u allura ħareġ l-istorja qabel dawn ġew dikjarati, għax inkella ma kien ikun hemm l-ebda skandlu. Din hija dikjarazzjoni giddieba li ġiet imgiddba mill-istess sors li ħareġ l-istorja oriġinali. Tant Konrad Mizzi ma ried jiddikjara qatt din il-kumpaniji, u għamel dan biss għax inkixef minn Daphne Caruana Galizia, illi fil-formula li biha applika biex waqqaf din il-kumpanija indika li ma jrid iħalli li jsir ebda forma ta' awditjar fuqha (kif qed jipprova jbellagħhielna li ħa jkun qed jagħmel), li jrid tkun f'segretezza u kunfidenzjalita' assoluta, u li fiha ma kien ħa jgħaddi l-ebda assi li wiret (kif prova jbellagħhielna li kien ħa jagħmel).

Quddiem dan il-gideb u ħabi kollu, wieħed bilfors jissuspetta ħażin. U allura wieħed jistenna li l-Prim Ministru, jieħu azzjoni u jneħħi lil dawn in-nies li qed itappnu mhux biss lill-Gvern, imma r-reputazzjoni ta' pajjiżna. Minflok, qed naraw Prim Ministru jiddefendiehom. U dan iwassalna għal konklużjoni waħda: li l-Prim Ministru wkoll involut f'dawn l-iskandli, u allura ma għandu l-ebda saħħa morali biex jieħu azzjoni u jżomm il-boxxla morali ta' pajjiżna u tal-Gvern tiegħu fid-direzzjoni t-tajba.

Wieħed jistenna wkoll li l-Pulizija, li suppost jaġixxu b'mod indipendenti u awtonomu mill-Gvern, jieħdu azzjoni u jibdew jinvestigaw. Iżda huwa ċar li erġajna qed ngħixu fi stat polizjesk, fejn il-Pulizija jaġixxu biss taħt il-kontroll tal-Gvern, u allura n-nies fil-poter ma għandhom l-ebda forza tal-ordni tissorvelja dak li qed jagħmlu u tinvestiga l-imġieba tagħhom.

Dan qed iwassal għal kroll totali ta' kull sens ta' fiduċja fl-istituzzjonijiet, fl-awtoritajiet u f'sens ta' etika li għandha tmexxina. Għalhekk, qed isir importanti aktar minn qatt qabel li dawk kollha li għandhom rieda tajba, li jemmnu li l-affarijiet għandhom isiru b'mod differenti, li jemmnu li fis-seklu 21 pajjiżna jixraqlu governanza aħjar, jitkellmu, joħorġu għonqhom, u jingħaqdu flimkien mal-Kap tal-Partit Nazzjonalista Simon Busuttil, li qed joffri lil pajjiżna tama ta' bidla fid-direzzjoni t-tajba. Li qed iwiegħed lil pajjiżna li l-missjoni tiegħu u l-missjoni tagħna ser tkun waħda: dik li nnadfu s-sistema politika darba għal dejjem. Biex Malta ssir verament Ewropeja. Biex il-poplu jerġa' jibni fiduċja fl-awtoritajiet u fl-istituzzjonijiet. U biex il-poplu jieqaf iħallas minn butu tal-korruzzjoni u tal-ħmieġ li jagħmel lil ftit miljunarji, u lil ħafna jħalliehom lura.

U r-riżultati qed juruna li bil-ħidma tagħna lkoll flimkien, l-onesta' u s-sewwa jistgħu jerġgħu jirbħu.


Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…