Skip to main content

Pajjiż bla boxxla morali

Artiklu li deher fin-Nazzjon tal-Erbgħa 16 ta' Marzu 2016




F'intervista lura fl-2004, qabel ma kien biss kandidat għall-Presidenza Amerikana għall-Partit Demokratiku, Barrack Obama kien qal li għalih "l-ikbar sfida hija li dejjem iżżomm il-boxxla morali."

Sfida li b'mod partikolari għal min hu involut fil-politika, huwa importanti li jżomm quddiemu. B'boxxla morali qed nifhmu d-direzzjoni ta' x'inhu tajjeb jew ħażin fl-għażliet li wieħed jagħmel. X'inhu etiku u x'mhuwiex. X'inhu sewwa li jsir, u x'mhuwiex.

Huwa ġustifikat li mill-politiċi wieħed jistenna boxxla morali aktar riġida minn ta' ħaddieħor. Għax politiku qiegħed f'pożizzjoni ta' tmexxija, u allura huwa mistenni minnu li jagħti l-eżempju. U politiku għandu wkoll ċertu poter. U l-poter, jekk ma toqgħodlux attent, faċli jikkorrompi.

Sfortunatament f'pajjiżna qed jiġri l-oppost. Minflok mal-politiċi fit-tmexxija qed jagħtu l-eżempju, qegħdin jinqabdu fi skandlu wieħed wara l-ieħor. Bini b'permessi dubjużi, taħwid fl-implimentazzjoni ta' fondi tal-Unjoni Ewropea, esproprju ta' proprjeta' korrott li minnu individwu jsir miljunarju, ftehim korrott ieħor li minnu bi flus il-poplu jitħallsu d-djun ta' negozju li kien qed ifalli, u tant skandli li waħda wara l-oħra qed joħolqu fil-poplu sentiment ta' dwejjaq fejn iħossu ma jista' jagħmel xejn biex jiddefendi ruħu minn dawn l-abbużi ta' poter jew biex juri l-għadab tiegħu għal kif qed jintefqu flusu.

Iċ-ċirasa fuq il-kejk kienet ir-rivelazzjoni li l-id il-leminija tal-Prim Ministru, Keith Schembri, u d-Deputat Mexxej il-ġdid li għażel il-Prim Ministru, Konrad Mizzi, waqqfu kumpaniji sigrieti fl-istess żmien fil-Panama, b'format li s-soltu jintuża minn kriminali u terroristi biex jaħslu flus li jdaħħlu b'mod illegali, minn korruzzjoni, minn tixħim. Id-dubju jkompli jikber meta wieħed jirrealizza li waqqfu dawn il-kumpaniji fl-istess żmien meta minn wara dahar kulħadd, flimkien mal-Prim Ministru, innegozzjaw ftehim ta' xiri ta' żejt mill-Azerbaijan, mingħajr ħa ħadu magħhom l-ebda uffiċċjal pubbliku, u li minn dan il-ftehim il-poplu Malti tilef 14-il miljun ewro. Agħar minn hekk, niskopru li biljunarju qrib il-President tal-Azerbaijan, xahar wara fetaħ sitt kumpaniji simili permezz tan-Nexia BT, l-istess aġenzija li użaw Konrad Mizzi u Keith Schembri, u li dawn is-sitt kumpaniji ingħalqu ftit xhur biss wara, kif soltu jsir minn min ikun qed jaħsel flus kriminali biex dawn isiru legali.

Konrad Mizzi qalilna li ma għandu xejn x'jaħbi, u li kien ħa jiddikjara kollox. Anzi, il-Prim Ministru qalilna li l-Partit Nazzjonalista kien jaf li Mizzi kien ħa jiddikjara kollox u allura ħareġ l-istorja qabel dawn ġew dikjarati, għax inkella ma kien ikun hemm l-ebda skandlu. Din hija dikjarazzjoni giddieba li ġiet imgiddba mill-istess sors li ħareġ l-istorja oriġinali. Tant Konrad Mizzi ma ried jiddikjara qatt din il-kumpaniji, u għamel dan biss għax inkixef minn Daphne Caruana Galizia, illi fil-formula li biha applika biex waqqaf din il-kumpanija indika li ma jrid iħalli li jsir ebda forma ta' awditjar fuqha (kif qed jipprova jbellagħhielna li ħa jkun qed jagħmel), li jrid tkun f'segretezza u kunfidenzjalita' assoluta, u li fiha ma kien ħa jgħaddi l-ebda assi li wiret (kif prova jbellagħhielna li kien ħa jagħmel).

Quddiem dan il-gideb u ħabi kollu, wieħed bilfors jissuspetta ħażin. U allura wieħed jistenna li l-Prim Ministru, jieħu azzjoni u jneħħi lil dawn in-nies li qed itappnu mhux biss lill-Gvern, imma r-reputazzjoni ta' pajjiżna. Minflok, qed naraw Prim Ministru jiddefendiehom. U dan iwassalna għal konklużjoni waħda: li l-Prim Ministru wkoll involut f'dawn l-iskandli, u allura ma għandu l-ebda saħħa morali biex jieħu azzjoni u jżomm il-boxxla morali ta' pajjiżna u tal-Gvern tiegħu fid-direzzjoni t-tajba.

Wieħed jistenna wkoll li l-Pulizija, li suppost jaġixxu b'mod indipendenti u awtonomu mill-Gvern, jieħdu azzjoni u jibdew jinvestigaw. Iżda huwa ċar li erġajna qed ngħixu fi stat polizjesk, fejn il-Pulizija jaġixxu biss taħt il-kontroll tal-Gvern, u allura n-nies fil-poter ma għandhom l-ebda forza tal-ordni tissorvelja dak li qed jagħmlu u tinvestiga l-imġieba tagħhom.

Dan qed iwassal għal kroll totali ta' kull sens ta' fiduċja fl-istituzzjonijiet, fl-awtoritajiet u f'sens ta' etika li għandha tmexxina. Għalhekk, qed isir importanti aktar minn qatt qabel li dawk kollha li għandhom rieda tajba, li jemmnu li l-affarijiet għandhom isiru b'mod differenti, li jemmnu li fis-seklu 21 pajjiżna jixraqlu governanza aħjar, jitkellmu, joħorġu għonqhom, u jingħaqdu flimkien mal-Kap tal-Partit Nazzjonalista Simon Busuttil, li qed joffri lil pajjiżna tama ta' bidla fid-direzzjoni t-tajba. Li qed iwiegħed lil pajjiżna li l-missjoni tiegħu u l-missjoni tagħna ser tkun waħda: dik li nnadfu s-sistema politika darba għal dejjem. Biex Malta ssir verament Ewropeja. Biex il-poplu jerġa' jibni fiduċja fl-awtoritajiet u fl-istituzzjonijiet. U biex il-poplu jieqaf iħallas minn butu tal-korruzzjoni u tal-ħmieġ li jagħmel lil ftit miljunarji, u lil ħafna jħalliehom lura.

U r-riżultati qed juruna li bil-ħidma tagħna lkoll flimkien, l-onesta' u s-sewwa jistgħu jerġgħu jirbħu.


Popular posts from this blog

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…

Il-ħarba tac-Chief-of-Staff

Probabli dan ikun isem tajjeb għal xi film. Il-ħasra hija li qed ngħixuh bħala realtà. Keith Schembri din il-ġimgħa kellu jidher il-Qorti fil-kawża ta’ libell li fetaħ hu stess kontra Simon Busuttil. Il-Qorti mar, imma ma marx biex iwieġeb. Mar biex jargumenta li m’għandux iwieġeb. Għax skont hu, jinfluwenza l-inkjesti Maġisterjali li qegħdin isiru.
Il-Maġistrat iddeferixxa l-każ, u għalissa Keith Schembri ħarab milli jwieġeb fil-Qorti. Il-ħarba kompliet wara l-kawża wkoll pero’ hekk kif il-ġurnalist bravu tat-Times of Malta Jacob Borġ, prova jieħu t-tweġiba ta’ Keith Schembri għal mistoqsija “ta’ min hi 17 Black?”, li Keith Schembri ftit ilu qal li kienet parti mill-business plan tiegħu. Araw il-video ta’ din il-ħarba, li telqet mill-Qorti u baqgħet sejra sa Kastillja (ara hawn). Fiha tifhmu kif tnaqqret id-demokrazija f’pajjiżna, hekk kif apparti li ma jweġibx mistoqsija leġittima, Keith Schembri sa jdur fuq il-ġurnalist u jheddu li hu kien “iħallaslu l-paga”.
Keith Schembri f’kummen…

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…