Skip to main content

X'jimpurtani mill-Korruzzjoni? L-aqwa l-but!

Dan l-aħħar donnha saret moda l-frażi “X’jimpurtani mill-korruzzjoni! L-aqwa li għandi l-flus fil-but.”  Il-votanti laburisti bħal donnhom qed jippruvaw jinsew il-fatt li l-Gvern li fdaw huma stess bil-fiduċja tagħhom, tradihom, u qegħdin jgħidu li la sejrin tajjeb personalment, ma jinteressahomx mill-fatt li Malta hija mmexxija minn Gvern korrott. 

Iżda nixtieq infakkarhom li l-poplu jibqa’ sejjer tajjeb sakemm Malta tmur tajjeb.  Jekk Malta tegħreq, aħna negħrqu magħha.  Jekk Malta ma tibqax b’saħħitha, il-Gvern tal-ġurnata ma jkollux għażla ħlief li jdur fuqna għat-taxxi biex jibbilanċja l-kontijiet.  U għalkemm bħalissa mhux qegħdin nħossu l-konsegwenzi tal-għaġir ta’ Konrad Mizzi u Keith Schembri, u l-Prim Ministru li ddefendihom, ma jfissirx li ħsara mhux qed issir.  Sempliċement għadna mhux inħossu l-konsegwenzi.  Min jifhem fis-setturi finanzjarji u fl-ekonomiji mondjali malajr jgħidlek li f’din il-logħba, il-mossa li tagħmel illum tkun taf x’sarrfet snin wara.  L-istess bħalma bidwi jiżra' fil-ħarifa, iżda jaqta’ l-frott fir-rebbiegħa.

Immaġinaw fabbrika jisimha Malta Ltd., fejn jiġu mpjegati eluf ta’ ħaddiema u tgawdi minn reputazzjoni tajba tant li kulħadd jixtri l-prodott tagħha.  Sakemm Malta Ltd. tibqa' tgawdi minn reputazzjoni tajba, il-klijenti jibqgħu jordnaw u l-fabbrika tibqa tikber tant li tiflaħ tħaddem aktar haddiema.  Hekk, kulhadd kuntent.  Il-ħaddiema jitħallsu tajjeb, il-klijenti kuntenti, u l-fabbrika  tagħmel qliegħ sodisfaċenti.

Iżda dlonk, jinħatar CEO li jaħtar klikka ta’ managers qarrieqa qrib tiegħu, nies li m’għandhomx l-interess ġenwin tal-fabbrika f’moħħhom, iżda ħsiebhom biss biex jistagħnaw personalment minn fuq dahar il-fabbrika.  Għall-bidu xejn ma jkun ovvju, u l-ħaddiema jafdawlhom f’idejhom l-għejxien tagħhom.  Saħansitra jorganizzawlhom festin zgħir u tgħidx kemm ċapċpulhom.

Ġurnata biss wara li jinħatru, dawn il-managers jibdew jiftehmu mal-klijenti għal ordnijiet ikbar, iżda b’inqas flus.  Dan isir minn wara dahar il-ħaddiema.  Ovvjament, il-klijent kuntent iħallas xi haġa żgħira fil-kont sigriet tal-manager biex jiffranka mill-pagament tal-fabbrika.  Il-ħaddiema jinfilġu bix-xogħol, filwaqt li l-klijenti u l-managers jikkonfoffaw biex jistagħnaw.  B’riżultat ta’ dan, il-fabbrika ddaħħal inqas flus.  Wara erbgħa snin biss, il-ħaddiema diga’ jibdew jindunaw li l-managers tagħhom qeħdin jaslu x-xogħol b’karozzi aktar lussużi u b’ilbies aktar raffinati, iżda huma, hemm isfel fuq il-floor, mhumiex igawdu daqshom.  Il-ħaddiema jibdew jistaqsu kif jista’ jkun, iżda l-managers jgħidulhom li m’hemmx provi biex jippruvaw dawn is-suspetti ovvji.  Sabiex jevitaw rewwixta, c-CEO joffri lill-ħaddiema żieda ta’ 58 ċenteżmi fil-ġimgħa.  Għal darb’ohra, dawn iċapċulu u jirringrazzjawh.  “Dan qaddis miexi fl-art! Dan appostlu… Santo Subito!!!”, xi mpjegati jtennu filwaqt li l-but tagħhom jikber ftit.

Mhux kulhadd jibla’ l-lixka.  Xi ħaddiema jindunaw x’inhu jiġri u jappelaw lill-Union biex taqbeż għalihom.  Iżda oħrajn li huma favur il-management (għax wegħedhom promotion), jivvutaw kontra l-Union stess.  Xejn ma jinbidel u Malta Ltd, tibqa għaddejja b’dan ir-ritmu għal ħames snin oħra.  Għall-ewwel sena, kollox jibqa’ għaddej normali, tant li l-ħaddiema li żammew mal-management jiffanfraw ma’ l-oħrajn: “Rajtx?  Il-fabbrika għadha għaddejja b’saħħitha… il-korruzzjoni tal-managers mhix taffetwana.  L-aqwa li tagħni zieda u ghadni nitħallas l-overtime!”

Pero` qajl qajl, il-kumpanija Malta Ltd., tibda tieħu reputazzjoni ħażina fil-gazzetti, u l-klijenti madwar id-dinja jibdew jindunaw li biex tagħmel business ma’ Malta Ltd, trid bilfors ixxaħħam lil xi manager.  Jekk ma tagħmilx hekk, il-klijenti li jxaħħmu se jkunu vvantaġġjati għax jieħdu l-ordnijiet tagħhom qabel.  Oħrajn jibdew saħansitra jevitaw li jidhru li għandhom relazzjoni mal-fabbrika, ma jmurx jaħsbuhom korrotti wkoll.  Allura jiddeċiedu li ma jaħdmux aktar ma’ Malta Ltd iżda jagħżlu kumpannija oħra jisimha “Pajjiż Ieħor Inc.”  Kulħadd jibda jmur għand Pajjiż Iehor Inc, u Malta Ltd. jibda jonqsilha l-bejgħ.  

F’temp ta’ tliet snin, il-ħaddiema ta’ Malta Ltd jispiċċaw bis-sensji u jitkeċċew.  Il-fabbrika tagħlaq, għax ħadd ma jrid jiċċappas mal-ħniżrijiet ta’ min imexxiha.  Il-Managers, min-naha l-oħra, jerġgħu imorru lura għall-impjiegi tagħhom bħala nutara, avukati, tobba u periti qisu xejn m’hu xejn, kuntenti li f’disa’ snin fit-tmexxija ta’ Malta Ltd, saru sinjuri u ma ħallsux taxxa għax il-flus poġġewhom il-Panama.  Fl-isfond, għadek tista’ tismagħhom jiddieħku bil-ħaddiema, li bħal bċieċen, ħallsu t-taxxa onestament fuq is-salarju modest tagħhom.

Msieken il-ħaddiema… jfittxu xogħol ieħor.  Il-klijenti m’għadhomx jafdaw lill-kumpaniji bħal Malta Ltd, u ħafna fabbriki oħra jagħlqu.  Xogħol, nini nini!  Trid tmur tittallab b’mod degradanti biex xi ħadd itik xogħol.  Fl-aħħar, dawn il-ħaddiema jiddispjaċihom li għenu lill-managers jkissrulhom l-għejxien tagħhom, iżda issa tard wisq.  Iż-żidiet, il-promotions u l-overtime li ħadu mingħand il-management kienu għamewhom.  Kienu waqgħu fin-nassa!

Din hija biss storja fittizja biex nispjega l-konsegwenzi li t-tmexxija hażina se jkollha fuqna u fuq uliedna jekk nibqgħu sejrin fir-rotta li tefgħana fiha l-Gvern attwali.  Fil-verita`, aħna l-poplu huwa l-impjegati ta’ Malta Ltd.  Ma nistgħux naraw biss sa mneħirna u nieħdu pjaċir li l-Partit Laburista jagħmina bil-loqom waqt li jkisser is-setturi li permezz tagħhom naqilgħu l-għejxien tagħna.  X’jiswa li frankajt €4000 bolla meta xtrajt darek, jekk sentejn oħra tispiċċa bla xogħol għax il-kumpanija fejn taħdem ma tridx tibqa’ taħdem f’Malta?  Il-loan mal-bank xorta hemm għadha, u bla xogħol mintix se tħallasha.  X’jiswa li frankajt fuq il-kont tad-dawl u l-ilma, jekk uliedek mhux se jsibu l-industriji tal-gaming u s-servizzi finanzjarji biex jaqilgħu l-għejxien tagħhom?


Fit-3 ta’ Ġunju għandek għażla bejn Partit Laburista li jġib lilu nnifsu qablek u qabel Malta, u Forza Nazzjonali li taħdem biex int u wliedek ma tispiċċawx bħall-ħaddiema tal-istorja li rrakuntajt.  Tkunx int li tara biss sa mnieħrek.  Kun dak li jkollu viżjoni fit-tul u jagħraf is-sewwa.

Popular posts from this blog

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…

Il-ħarba tac-Chief-of-Staff

Probabli dan ikun isem tajjeb għal xi film. Il-ħasra hija li qed ngħixuh bħala realtà. Keith Schembri din il-ġimgħa kellu jidher il-Qorti fil-kawża ta’ libell li fetaħ hu stess kontra Simon Busuttil. Il-Qorti mar, imma ma marx biex iwieġeb. Mar biex jargumenta li m’għandux iwieġeb. Għax skont hu, jinfluwenza l-inkjesti Maġisterjali li qegħdin isiru.
Il-Maġistrat iddeferixxa l-każ, u għalissa Keith Schembri ħarab milli jwieġeb fil-Qorti. Il-ħarba kompliet wara l-kawża wkoll pero’ hekk kif il-ġurnalist bravu tat-Times of Malta Jacob Borġ, prova jieħu t-tweġiba ta’ Keith Schembri għal mistoqsija “ta’ min hi 17 Black?”, li Keith Schembri ftit ilu qal li kienet parti mill-business plan tiegħu. Araw il-video ta’ din il-ħarba, li telqet mill-Qorti u baqgħet sejra sa Kastillja (ara hawn). Fiha tifhmu kif tnaqqret id-demokrazija f’pajjiżna, hekk kif apparti li ma jweġibx mistoqsija leġittima, Keith Schembri sa jdur fuq il-ġurnalist u jheddu li hu kien “iħallaslu l-paga”.
Keith Schembri f’kummen…

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…