Skip to main content

X'jimpurtani mill-Korruzzjoni? L-aqwa l-but!

Dan l-aħħar donnha saret moda l-frażi “X’jimpurtani mill-korruzzjoni! L-aqwa li għandi l-flus fil-but.”  Il-votanti laburisti bħal donnhom qed jippruvaw jinsew il-fatt li l-Gvern li fdaw huma stess bil-fiduċja tagħhom, tradihom, u qegħdin jgħidu li la sejrin tajjeb personalment, ma jinteressahomx mill-fatt li Malta hija mmexxija minn Gvern korrott. 

Iżda nixtieq infakkarhom li l-poplu jibqa’ sejjer tajjeb sakemm Malta tmur tajjeb.  Jekk Malta tegħreq, aħna negħrqu magħha.  Jekk Malta ma tibqax b’saħħitha, il-Gvern tal-ġurnata ma jkollux għażla ħlief li jdur fuqna għat-taxxi biex jibbilanċja l-kontijiet.  U għalkemm bħalissa mhux qegħdin nħossu l-konsegwenzi tal-għaġir ta’ Konrad Mizzi u Keith Schembri, u l-Prim Ministru li ddefendihom, ma jfissirx li ħsara mhux qed issir.  Sempliċement għadna mhux inħossu l-konsegwenzi.  Min jifhem fis-setturi finanzjarji u fl-ekonomiji mondjali malajr jgħidlek li f’din il-logħba, il-mossa li tagħmel illum tkun taf x’sarrfet snin wara.  L-istess bħalma bidwi jiżra' fil-ħarifa, iżda jaqta’ l-frott fir-rebbiegħa.

Immaġinaw fabbrika jisimha Malta Ltd., fejn jiġu mpjegati eluf ta’ ħaddiema u tgawdi minn reputazzjoni tajba tant li kulħadd jixtri l-prodott tagħha.  Sakemm Malta Ltd. tibqa' tgawdi minn reputazzjoni tajba, il-klijenti jibqgħu jordnaw u l-fabbrika tibqa tikber tant li tiflaħ tħaddem aktar haddiema.  Hekk, kulhadd kuntent.  Il-ħaddiema jitħallsu tajjeb, il-klijenti kuntenti, u l-fabbrika  tagħmel qliegħ sodisfaċenti.

Iżda dlonk, jinħatar CEO li jaħtar klikka ta’ managers qarrieqa qrib tiegħu, nies li m’għandhomx l-interess ġenwin tal-fabbrika f’moħħhom, iżda ħsiebhom biss biex jistagħnaw personalment minn fuq dahar il-fabbrika.  Għall-bidu xejn ma jkun ovvju, u l-ħaddiema jafdawlhom f’idejhom l-għejxien tagħhom.  Saħansitra jorganizzawlhom festin zgħir u tgħidx kemm ċapċpulhom.

Ġurnata biss wara li jinħatru, dawn il-managers jibdew jiftehmu mal-klijenti għal ordnijiet ikbar, iżda b’inqas flus.  Dan isir minn wara dahar il-ħaddiema.  Ovvjament, il-klijent kuntent iħallas xi haġa żgħira fil-kont sigriet tal-manager biex jiffranka mill-pagament tal-fabbrika.  Il-ħaddiema jinfilġu bix-xogħol, filwaqt li l-klijenti u l-managers jikkonfoffaw biex jistagħnaw.  B’riżultat ta’ dan, il-fabbrika ddaħħal inqas flus.  Wara erbgħa snin biss, il-ħaddiema diga’ jibdew jindunaw li l-managers tagħhom qeħdin jaslu x-xogħol b’karozzi aktar lussużi u b’ilbies aktar raffinati, iżda huma, hemm isfel fuq il-floor, mhumiex igawdu daqshom.  Il-ħaddiema jibdew jistaqsu kif jista’ jkun, iżda l-managers jgħidulhom li m’hemmx provi biex jippruvaw dawn is-suspetti ovvji.  Sabiex jevitaw rewwixta, c-CEO joffri lill-ħaddiema żieda ta’ 58 ċenteżmi fil-ġimgħa.  Għal darb’ohra, dawn iċapċulu u jirringrazzjawh.  “Dan qaddis miexi fl-art! Dan appostlu… Santo Subito!!!”, xi mpjegati jtennu filwaqt li l-but tagħhom jikber ftit.

Mhux kulhadd jibla’ l-lixka.  Xi ħaddiema jindunaw x’inhu jiġri u jappelaw lill-Union biex taqbeż għalihom.  Iżda oħrajn li huma favur il-management (għax wegħedhom promotion), jivvutaw kontra l-Union stess.  Xejn ma jinbidel u Malta Ltd, tibqa għaddejja b’dan ir-ritmu għal ħames snin oħra.  Għall-ewwel sena, kollox jibqa’ għaddej normali, tant li l-ħaddiema li żammew mal-management jiffanfraw ma’ l-oħrajn: “Rajtx?  Il-fabbrika għadha għaddejja b’saħħitha… il-korruzzjoni tal-managers mhix taffetwana.  L-aqwa li tagħni zieda u ghadni nitħallas l-overtime!”

Pero` qajl qajl, il-kumpanija Malta Ltd., tibda tieħu reputazzjoni ħażina fil-gazzetti, u l-klijenti madwar id-dinja jibdew jindunaw li biex tagħmel business ma’ Malta Ltd, trid bilfors ixxaħħam lil xi manager.  Jekk ma tagħmilx hekk, il-klijenti li jxaħħmu se jkunu vvantaġġjati għax jieħdu l-ordnijiet tagħhom qabel.  Oħrajn jibdew saħansitra jevitaw li jidhru li għandhom relazzjoni mal-fabbrika, ma jmurx jaħsbuhom korrotti wkoll.  Allura jiddeċiedu li ma jaħdmux aktar ma’ Malta Ltd iżda jagħżlu kumpannija oħra jisimha “Pajjiż Ieħor Inc.”  Kulħadd jibda jmur għand Pajjiż Iehor Inc, u Malta Ltd. jibda jonqsilha l-bejgħ.  

F’temp ta’ tliet snin, il-ħaddiema ta’ Malta Ltd jispiċċaw bis-sensji u jitkeċċew.  Il-fabbrika tagħlaq, għax ħadd ma jrid jiċċappas mal-ħniżrijiet ta’ min imexxiha.  Il-Managers, min-naha l-oħra, jerġgħu imorru lura għall-impjiegi tagħhom bħala nutara, avukati, tobba u periti qisu xejn m’hu xejn, kuntenti li f’disa’ snin fit-tmexxija ta’ Malta Ltd, saru sinjuri u ma ħallsux taxxa għax il-flus poġġewhom il-Panama.  Fl-isfond, għadek tista’ tismagħhom jiddieħku bil-ħaddiema, li bħal bċieċen, ħallsu t-taxxa onestament fuq is-salarju modest tagħhom.

Msieken il-ħaddiema… jfittxu xogħol ieħor.  Il-klijenti m’għadhomx jafdaw lill-kumpaniji bħal Malta Ltd, u ħafna fabbriki oħra jagħlqu.  Xogħol, nini nini!  Trid tmur tittallab b’mod degradanti biex xi ħadd itik xogħol.  Fl-aħħar, dawn il-ħaddiema jiddispjaċihom li għenu lill-managers jkissrulhom l-għejxien tagħhom, iżda issa tard wisq.  Iż-żidiet, il-promotions u l-overtime li ħadu mingħand il-management kienu għamewhom.  Kienu waqgħu fin-nassa!

Din hija biss storja fittizja biex nispjega l-konsegwenzi li t-tmexxija hażina se jkollha fuqna u fuq uliedna jekk nibqgħu sejrin fir-rotta li tefgħana fiha l-Gvern attwali.  Fil-verita`, aħna l-poplu huwa l-impjegati ta’ Malta Ltd.  Ma nistgħux naraw biss sa mneħirna u nieħdu pjaċir li l-Partit Laburista jagħmina bil-loqom waqt li jkisser is-setturi li permezz tagħhom naqilgħu l-għejxien tagħna.  X’jiswa li frankajt €4000 bolla meta xtrajt darek, jekk sentejn oħra tispiċċa bla xogħol għax il-kumpanija fejn taħdem ma tridx tibqa’ taħdem f’Malta?  Il-loan mal-bank xorta hemm għadha, u bla xogħol mintix se tħallasha.  X’jiswa li frankajt fuq il-kont tad-dawl u l-ilma, jekk uliedek mhux se jsibu l-industriji tal-gaming u s-servizzi finanzjarji biex jaqilgħu l-għejxien tagħhom?


Fit-3 ta’ Ġunju għandek għażla bejn Partit Laburista li jġib lilu nnifsu qablek u qabel Malta, u Forza Nazzjonali li taħdem biex int u wliedek ma tispiċċawx bħall-ħaddiema tal-istorja li rrakuntajt.  Tkunx int li tara biss sa mnieħrek.  Kun dak li jkollu viżjoni fit-tul u jagħraf is-sewwa.

Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…