Skip to main content

Żewġ Partiti jew Tlieta?


Għalkemm issa għadda ftit taż-żmien mhux ħażin mindu l-Qorti Kostituzzjonali ħarġet is-sentenza li biha l-Partit Nazzjonalista ingħata żewġ siġġijiet żejda fil-Parlament biex jagħmlu tajjeb għal proporzjonalità, għadni qed nara diversi diċeriji jiġru fuq il-midja soċjali, u argumenti fażuli ibbażati fuq l-ispin li ta l-Partit Laburista lil din id-deċiżjoni.

Il-Partit Laburista argumenta ħafna, u hekk għadhom jagħmlu n-nies tiegħu, li l-Qorti ddeċidiet li fil-Parlament hemm biss żewġ partiti, u li allura Marlene Farruġia u Godfrey Farrugia huma Deputati Nazzjonalisti, u li meta l-Partit Nazzjonalista jgħid li dawn mhux Deputati tiegħu imma biss parti mill-Grupp Parlamenteri tal-Oppożizzjoni jkun qed jisfida d-deċiżjoni tal-Qorti.

Din hija spin għal kollox giddieba u qarrieqa. Il-Qorti m’għandha l-ebda fakultà tiddeċiedi fuq l-alleanzi tal-Membri Parlamentari. Tant hu hekk li meta Wenzu Mintoff waqqaf l-Alternattiva Demokratika fl-1989, għamel tliet snien bħala Deputat tal-Alternattiva Demokratika fil-Parlament. Għalkemm fl-elezzjoni tal-1987 telgħu żewġ partit, mill-1989 sal-1992 hemm kien hemm tlieta. L-istess ġara meta Marlene Farrugia waqfet l-Partit Demokratiku fl-2016. Għalkemm fl-elezzjoni tal-2013 telgħu fil-Parlament żewġ partiti, sal-aħħar tal-leġislatura kien hemm tliet partiti fil-Parlament u magħhom deputat indipendenti (Giovanna Debono).

Mela x’iddeċidiet il-Qorti? Il-Qorti iddeċidiet, u tista’ tiddeċiedi biss, fuq kif għandu jiġi interpretat ir-riżultat tal-elezzjoni għal fini tal-liġi elettorali u tal-Artiklu 52 tal-Kostituzzjoni, li jitkellem fuq x’jiġri meta fil-Parlament jitilgħu biss żewġ partiti. Niċċaraw, l-artiklu jitkellem fuq kif jiġi interpretat ir-riżultat tal-elezzjoni, u mhux x’jiġri fil-Parlament wara. U kien għalhekk li l-Partit Nazzjonalista u l-Partit Demokratiku, fl-ewwel lok, laħqu ftehim minn qabel l-elezzjoni biex jidhru f’lista waħda. Biex għal fini ta’ dan l-artiklu, jiġu meqjusa mill-Kummissjoni Elettorali bħala Partit wieħed, u allura l-voti tagħhom jingħaddu flimkien, u d-deputati tal-Partit Demokratiku jingħaddu bħala deputati tal-Partit Nazzjonalista. U alla ħares il-Qorti ma ddeċidietx hekk, għax allura l-ftehim tal-Forza Nazzjonali, li sar biss biex għar-riżultat elettorali ż-żewġ partiti jingħaddu bħala partit wieħed, kien ikun sar għalxejn. Pero’ dan jgħodd biss sal-interpretazzjoni tar-riżultat. Minn minuta wara li r-riżultat ikun interpretat, il-mekkaniżmu Kostituzzjonali jidħol fis-seħħ u s-siġġijiet jitqassmu, kull Partit kien ħa jieħu postu fil-Parlament bħala Partit distint. U l-Qorti ma tistax iżżomm lid-Deputati milli jagħmlu dan, għax kif ġa tajt eżempji aktar ‘il fuq, mhux fil-mertu tagħha tordna lid-Deputati ma’ min jallejawhom ruħhom fil-Parlament. Jekk iridu, għada, is-67 deputat li hemm fil-Parlament jistgħu jinqasmu f’67 partit differenti, u l-ebda Qorti u l-ebda appostlu ma jista’ jindaħlilhom, għax il-Parlament hu suprem. U sakemm il-Gvern iżomm l-appoġġ ta’ maġġoranza minn dawn is-67 deputat, jibqa’ jmexxi.

Sfortunatament il-Partit Laburista, għal darb’oħra, sfrutta n-nuqqas ta’ għarfien tal-maġġoranza tal-poplu (din id-darba fuq materji elettorali u kostituzzjonali), u prova jbella’ r-ross bil-labra, u jdawwarha li allura mhux vera ġie elett it-tielet partit fil-Parlament u li l-Partit Nazzjonalista qed jisfida l-Qorti Kostituzzjonali. Saħansitra rajna fuq quddiem lil Ministru Owen Bonnici, li għal ġieħna jgħallem il-Kostituzzjoni fl-Università ta’ Malta, u lill-avukat u Deputat Robert Abela, jxerrdu affarijiet li huma jafu aktar mill-oħrajn li mhumiex minnhom, iżda kienu lest jarmu l-kredibbilità professjonali tagħhom basta jmexxu propoganda qarrieqa.

Fid-dawl ta’ dan, nappella wkoll lid-deputati tal-Partit Demokratiku biex jirrispettaw il-proċess ta’ tiġdid li għaddej minnu l-Partit Nazzjonalista. Għalkemm iż-żewġ partit qed jiffurmaw Oppożizzjoni Parlamentari waħda, u allura għandu jkun hemm relazzjoni tajba bejniethom, importanti li jinżamm rispett reċiproku lejn id-distinzjoni ta’ bejniethom, u ħadd min-naħa jew oħra ma jipprova jimponi ruħu b’xi sens ta’ awtorità fuq il-partit l-ieħor.

Dan l-artiklu deher f'In-Nazzjon tal-Erbgħa 2 t' Awwissu 2017.

Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…