Skip to main content

Għada min rah?




Hekk issib min jirraġuna. Gawdi illum, aħseb għal-lum, imbagħad għada naraw! Pero’ ħafna minna naqblu li dan mhux l-aktar mod għaqli li tirraġuna bih. Speċjalment fejn tidħol tmexxija, ibda minn entità żgħira bħal familja, u aktar u aktar fit-tmexxija ta’ pajjiż sħiħ.

Iżda jidher li dan huwa l-mod li bih il-Gvern qed jirraġuna. Għal darb’oħra erġajna assistejna għal budget li għalkemm fih numru ta’ miżuri tajbin, huma miżuri li jroxxu ftit ‘l hawn u ftit ‘l hemm, mingħajr ebda pjan fit-tul fl-oqsma l-aktar importanti.

Fost l-oħrajn fit-traffiku t-trasport. Smajna b’xi proġetti infrastrutturali (wara nuqqas ta’ investiment infrastrutturali għal erba’ snin sħaħ), iżda l-ebda pjan fit-tul ta’ kif ħa ntaffu l-problemi tat-traffiku. Billi nirranġaw it-toroq u ntaffu l-problema għal ftit żmien ieħor, maħniex insolvu l-problema. Hemm bżonn investimenti u bidliet radikali. Nieħu pjaċir li l-Gvern ser iwettaq proposta li l-Oppożizzjoni “negattiva” kienet għamlet snin ilu u issa ser jipprovdi trasport b’xejn lill-istudenti tal-iskejjel kollha. Pero’ xtaqt li nara l-Gvern jibda bl-ewwel pjanijiet ta’ proposta oħra li għamlet l-Oppożizzjoni biex intaffu l-problema għal għaxar, għoxrin sena oħra: dik ta’ metodu ta’ mass transit effiċjenti bħal light railway jew metro. Hekk jew hekk jidher li dawn il-proposti “negattivi” wara ftit snin qed isiru jogħġbuh.

L-istess nuqqas ta’ ppjanar jidher fl-edukazzjoni. Bħalissa hawn kriżi sħiħa fis-settur tal-għalliema, li qed ibatu minn kundizzjonijiet ħżiena u pagi medjokri. Xi smajna biex jiġi indirizzat dan is-settur? Xejn. L-istess dwar il-bini ta’ skejjel ġodda, f’dan il-budget erġajna smajna li ser jinbnew l-istess tliet skejjel li smajna bihom is-sena l-oħra. Is-sena l-oħra smajna b’Marsaskala, San Pawl il-Baħar u r-Rabat (Għawdex). Din is-sena smajna b’Wied il-Għajn, il-Qawra u r-Rabat (Għawdex). Gustuż dal-Gvern hux? U dak l-“investiment kbir” fl-edukazzjoni tal-Università Amerikana? Dak li kellu jibda jilqa’ l-istudenti xahar ilu? Xi ħadd sema’ xi ħaġa oħra fuqu u f’hiex waslu?

L-istess fis-saħħa. Erġajna smajna bl-istess żewġ ċentri tas-saħħa li semma’ s-sena l-oħra, dawk ta’ Raħal Ġdid u Ħal Kirkop. Kultant nistaqsi f’kemm-il budget irid jissemma’ proġett biex forsi fl-aħħar jara d-dawl tax-xemx. U l-“akbar investiment” fis-saħħa tal-Vitals? Dawk li ma nafux x’fih il-kuntratt u min hemm warajhom, u li kulma nafu hu li rridu ntuhom €70 miljun fis-sena għat-30 sena li ġejjin? Dawk telqulhom iż-żewġ diriġenti prinċipali tagħhom. Tgħid għaliex? U għaliex għadna ma rajna xejn mis-suppost investiment li dawn qed jagħmlu fi tliet sptarijiet prinċipali tagħna?

Nuqqas ta’ ppjanar f’dawk li huma pensjonijiet. Ħa nsolvu r-risku ta’ faqar għal pensjonanti b’€2 fil-ġimgħa? U l-ħaddiem ħa ntaffulu l-għoli tal-ħajja b’€1.75? Qed jaħdem tajjeb dan il-mekkaniżmu tal-COLA? Qed jikkunsidra l-inflazzjoni għolja tal-ikel u ż-żidiet qawwija fil-prezzijiet tal-kera? Jew is-surplus mhux għal kulħadd qiegħed?

Fuq livell aktar globali, in-nuqqas ta’ ppjanar jidher ċar mill-insostennibilità tal-mudell ta’ tkabbir ekonomiku li qed nadottaw. L-ekonomija qed tikber għax qed jiżdiedu n-numru ta’ ħaddiema, u mhux għax qed jogħlew il-pagi. Il-pagi tagħna qed jogħlew b’rata li hi t-terz ta’ kemm kienu jogħlew fi żmien Gvern Nazzjonalista fi żmien ta’ riċessjoni. Imma pajjiżna, kemm jiflaħ jibqa’ jżid il-ħaddiema u l-popolazzjoni, partikolarment bl-immigrazzjoni ta’ ħaddiema barranin, biex ikabbar l-ekonomija? Meta ser niftakru li għada xi ħadd ħa jarah, u ħa naslu f’punt fejn il-pajjiż kemm infrastrutturalment, u anke’ mil-lat soċjali u ta’ kwalità ta’ ħajja, ma jkunx jiflaħ aktar iffullar? U allura, meta ser nibdew nippjanaw setturi ekonomiċi ġodda li jħallsu pagi aħjar biex flok l-ekonomija tikber biss biż-żieda fil-popolazzjoni, tibda tikber għax naqilgħu aktar?

Minn dan l-aspett il-Gvern m’għandu l-ebda pjan. Bħalma dejjem għamilna, aħna lesti noffru l-id tal-ħbiberija u naqblu fuq miri strateġiċi biex pajjiżna jimxi ‘l quddiem. Issa sta għal Gvern kemm lest jibqa’ jwebbes rasu, jittimbra lil kulmin jikkritikah b’mod kostruttiv bħala “negattiv”, u jaħseb biss fil-lum. Imma għada, aħna jew uliedna għad narawh, u għad niġġudikaw dak li qed isir illum fuq is-sitwazzjoni li nsibu ruħna fiha.


Dan l-artiklu deher f' In-Nazzjon tal-Erbgħa 11 t' Ottubru 2017.

Popular posts from this blog

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Il-ħarba tac-Chief-of-Staff

Probabli dan ikun isem tajjeb għal xi film. Il-ħasra hija li qed ngħixuh bħala realtà. Keith Schembri din il-ġimgħa kellu jidher il-Qorti fil-kawża ta’ libell li fetaħ hu stess kontra Simon Busuttil. Il-Qorti mar, imma ma marx biex iwieġeb. Mar biex jargumenta li m’għandux iwieġeb. Għax skont hu, jinfluwenza l-inkjesti Maġisterjali li qegħdin isiru.
Il-Maġistrat iddeferixxa l-każ, u għalissa Keith Schembri ħarab milli jwieġeb fil-Qorti. Il-ħarba kompliet wara l-kawża wkoll pero’ hekk kif il-ġurnalist bravu tat-Times of Malta Jacob Borġ, prova jieħu t-tweġiba ta’ Keith Schembri għal mistoqsija “ta’ min hi 17 Black?”, li Keith Schembri ftit ilu qal li kienet parti mill-business plan tiegħu. Araw il-video ta’ din il-ħarba, li telqet mill-Qorti u baqgħet sejra sa Kastillja (ara hawn). Fiha tifhmu kif tnaqqret id-demokrazija f’pajjiżna, hekk kif apparti li ma jweġibx mistoqsija leġittima, Keith Schembri sa jdur fuq il-ġurnalist u jheddu li hu kien “iħallaslu l-paga”.
Keith Schembri f’kummen…