Skip to main content

Għada min rah?




Hekk issib min jirraġuna. Gawdi illum, aħseb għal-lum, imbagħad għada naraw! Pero’ ħafna minna naqblu li dan mhux l-aktar mod għaqli li tirraġuna bih. Speċjalment fejn tidħol tmexxija, ibda minn entità żgħira bħal familja, u aktar u aktar fit-tmexxija ta’ pajjiż sħiħ.

Iżda jidher li dan huwa l-mod li bih il-Gvern qed jirraġuna. Għal darb’oħra erġajna assistejna għal budget li għalkemm fih numru ta’ miżuri tajbin, huma miżuri li jroxxu ftit ‘l hawn u ftit ‘l hemm, mingħajr ebda pjan fit-tul fl-oqsma l-aktar importanti.

Fost l-oħrajn fit-traffiku t-trasport. Smajna b’xi proġetti infrastrutturali (wara nuqqas ta’ investiment infrastrutturali għal erba’ snin sħaħ), iżda l-ebda pjan fit-tul ta’ kif ħa ntaffu l-problemi tat-traffiku. Billi nirranġaw it-toroq u ntaffu l-problema għal ftit żmien ieħor, maħniex insolvu l-problema. Hemm bżonn investimenti u bidliet radikali. Nieħu pjaċir li l-Gvern ser iwettaq proposta li l-Oppożizzjoni “negattiva” kienet għamlet snin ilu u issa ser jipprovdi trasport b’xejn lill-istudenti tal-iskejjel kollha. Pero’ xtaqt li nara l-Gvern jibda bl-ewwel pjanijiet ta’ proposta oħra li għamlet l-Oppożizzjoni biex intaffu l-problema għal għaxar, għoxrin sena oħra: dik ta’ metodu ta’ mass transit effiċjenti bħal light railway jew metro. Hekk jew hekk jidher li dawn il-proposti “negattivi” wara ftit snin qed isiru jogħġbuh.

L-istess nuqqas ta’ ppjanar jidher fl-edukazzjoni. Bħalissa hawn kriżi sħiħa fis-settur tal-għalliema, li qed ibatu minn kundizzjonijiet ħżiena u pagi medjokri. Xi smajna biex jiġi indirizzat dan is-settur? Xejn. L-istess dwar il-bini ta’ skejjel ġodda, f’dan il-budget erġajna smajna li ser jinbnew l-istess tliet skejjel li smajna bihom is-sena l-oħra. Is-sena l-oħra smajna b’Marsaskala, San Pawl il-Baħar u r-Rabat (Għawdex). Din is-sena smajna b’Wied il-Għajn, il-Qawra u r-Rabat (Għawdex). Gustuż dal-Gvern hux? U dak l-“investiment kbir” fl-edukazzjoni tal-Università Amerikana? Dak li kellu jibda jilqa’ l-istudenti xahar ilu? Xi ħadd sema’ xi ħaġa oħra fuqu u f’hiex waslu?

L-istess fis-saħħa. Erġajna smajna bl-istess żewġ ċentri tas-saħħa li semma’ s-sena l-oħra, dawk ta’ Raħal Ġdid u Ħal Kirkop. Kultant nistaqsi f’kemm-il budget irid jissemma’ proġett biex forsi fl-aħħar jara d-dawl tax-xemx. U l-“akbar investiment” fis-saħħa tal-Vitals? Dawk li ma nafux x’fih il-kuntratt u min hemm warajhom, u li kulma nafu hu li rridu ntuhom €70 miljun fis-sena għat-30 sena li ġejjin? Dawk telqulhom iż-żewġ diriġenti prinċipali tagħhom. Tgħid għaliex? U għaliex għadna ma rajna xejn mis-suppost investiment li dawn qed jagħmlu fi tliet sptarijiet prinċipali tagħna?

Nuqqas ta’ ppjanar f’dawk li huma pensjonijiet. Ħa nsolvu r-risku ta’ faqar għal pensjonanti b’€2 fil-ġimgħa? U l-ħaddiem ħa ntaffulu l-għoli tal-ħajja b’€1.75? Qed jaħdem tajjeb dan il-mekkaniżmu tal-COLA? Qed jikkunsidra l-inflazzjoni għolja tal-ikel u ż-żidiet qawwija fil-prezzijiet tal-kera? Jew is-surplus mhux għal kulħadd qiegħed?

Fuq livell aktar globali, in-nuqqas ta’ ppjanar jidher ċar mill-insostennibilità tal-mudell ta’ tkabbir ekonomiku li qed nadottaw. L-ekonomija qed tikber għax qed jiżdiedu n-numru ta’ ħaddiema, u mhux għax qed jogħlew il-pagi. Il-pagi tagħna qed jogħlew b’rata li hi t-terz ta’ kemm kienu jogħlew fi żmien Gvern Nazzjonalista fi żmien ta’ riċessjoni. Imma pajjiżna, kemm jiflaħ jibqa’ jżid il-ħaddiema u l-popolazzjoni, partikolarment bl-immigrazzjoni ta’ ħaddiema barranin, biex ikabbar l-ekonomija? Meta ser niftakru li għada xi ħadd ħa jarah, u ħa naslu f’punt fejn il-pajjiż kemm infrastrutturalment, u anke’ mil-lat soċjali u ta’ kwalità ta’ ħajja, ma jkunx jiflaħ aktar iffullar? U allura, meta ser nibdew nippjanaw setturi ekonomiċi ġodda li jħallsu pagi aħjar biex flok l-ekonomija tikber biss biż-żieda fil-popolazzjoni, tibda tikber għax naqilgħu aktar?

Minn dan l-aspett il-Gvern m’għandu l-ebda pjan. Bħalma dejjem għamilna, aħna lesti noffru l-id tal-ħbiberija u naqblu fuq miri strateġiċi biex pajjiżna jimxi ‘l quddiem. Issa sta għal Gvern kemm lest jibqa’ jwebbes rasu, jittimbra lil kulmin jikkritikah b’mod kostruttiv bħala “negattiv”, u jaħseb biss fil-lum. Imma għada, aħna jew uliedna għad narawh, u għad niġġudikaw dak li qed isir illum fuq is-sitwazzjoni li nsibu ruħna fiha.


Dan l-artiklu deher f' In-Nazzjon tal-Erbgħa 11 t' Ottubru 2017.

Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…