Skip to main content

Il-Kwoti: Bżonn jew le?




Waħda mill-aħħar ideat li qabad jimbotta Joseph Muscat hija li jdaħħal il-kwoti għan-nisa fil-Parlament. L-argument prinċipali tiegħu huwa li jekk ma nagħmlux hekk, nibqgħu b’numru baxx ta’ nisa eletti. Bħallikieku mingħajr il-kwoti, in-nisa mhumiex kapaċi jitilgħu.

Mad-daqqa t’għajn, bħal taħseb li għandu raġun. Għandna numru żgħir ħafna ta’ Membri Parlamentari nisa fil-Parlament, madwar 10%. Dan huwa numru żgħir ħafna, u jitfagħna lura ħafna meta tikkumparana ma’ pajjiżi oħra. Imma huma l-kwoti s-soluzzjoni għal din il-problema?

Il-kwoti ħafna drabi huma neċessarji meta l-poplu, għal raġuni jew oħra, storika, soċjali, preġudizzju, tradizzjoni, iżomm lura milli jivvota lin-nisa. U allura wieħed ibati għal dan l-iżvantaġġ li jkollha mara billi jdaħħal kwota u diskriminazzjoni pożittiva. Iżda f’Malta, għandna din il-problema?

Ħarsa lejn l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew, li fihom jivvota l-poplu kollu fuq bażi nazzjonali, jurik li le. Fl-aħħar elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew, il-poplu Malta għażel erba’ nisa mis-sitt deputati li kellu jeleġġi. Dan meta l-lista sħiħa ta’ kandidati f’dik l-elezzjoni inkludiet biss 8 nisa u 24 raġel. Li jfisser li nofs il-kandidati nisa ġew eletti, u biss 8% tal-kandidati rġiel ġew eletti.

U allura x’ġara fl-elezzjoni ġenerali li għaddiet? Ħarsa lejn il-lista sħiħa ta’ kandidati turik li kien hemm 281 raġel u 73 mara. U naħseb li hawn qiegħda l-għerq tal-problema. In-numru ta’ nisa li kienu lesti jikkontestaw l-elezzjoni kien baxx ħafna kumparat man-numru ta’ rġiel. Infatti, meta wieħed iħares lejn ir-riżultat ta’ dawk eletti fl-elezzjoni (mingħajr ma nikkunsidraw l-elezzjonijiet każwali), wieħed jara li ġew eletti 19.5% tal-kandidati rġiel u 13.7% tal-kandidati nisa, li jurik li bejn wieħed u ieħor iċ-ċans li tkun elett fl-elezzjoni ma jvarjax b’aktar minn 6% bejn in-nisa u l-irġiel.

Dan juri b’mod ċar li l-poplu Malti ma jagħmilx differenza bejn mara u raġel meta jiġi biex jivvota, imma jħares biss lejn il-kwalitajiet tal-individwi. Il-problema allura ma tissolviex bil-kwoti, imma billi jiġu ppreżentati aktar kandidati nisa. U l-mistoqsija li għandna nagħmlu hija “għalfejn in-nisa qed joqogħdu lura milli jikkontestaw l-elezzjonijiet tal-Parlament Malti, u x’nistgħu nagħmlu biex inħajruhom aktar?”

L-ewwelnett, naħseb li l-mod kif jopera l-Parlament Malti xejn mhu favorevoli għall-familja. Mela jekk irridu naraw aktar nisa jikkontestaw l-elezzjoni, għandna naraw li din tinbidel. Għandha tiġi offruta l-possibilità li x-xogħol ta’ Deputat isir fuq bażi full-time b’paga adegwata. Għandu wkoll jitranġa l-ħin li fih jiltaqa’ l-Parlament, mis-sitta sad-disgħa jew l-għaxra ta’ filgħaxija mhux l-aħjar ħin għal xi ħadd li għandu familja.

U l-Gvern għandu jmexxi bl-eżempju. Fejn il-Gvern kellu l-għażla, ma għamel xejn. Ir-rappreżentanza tan-nisa fil-Bordijiet maħtura mill-Gvern mill-2013 ‘l hawn niżlet għal taħt it-30%. Fejn jidħol il-gender pay gap ukoll morna lura mill-2013 ‘l hawn: l-istatistika qed turina li f’Malta mara taqla’ madwar 11% inqas minn raġel għall-istess xogħol. U anke meta wieħed jara l-ammont ta’ nisa ppreżentati bħala kandidati fl-aħħar elezzjoni: il-Partit Nazzjonalista kellu 25% tal-kandidati li kienu nisa, il-Partit Laburista kellu inqas minn 16%. U dan meta suppost huwa l-“aktar Gvern femminista”.

Mela allura, is-soluzzjoni mihix il-kwoti. Is-soluzzjoni hija li l-Partiti jippreżentaw kandidatura iktar għolja ta’ nisa, u biex dan isir u aktar nisa jkunu lesti jservu fil-politika, irridu naraw li noperaw Parlament aktar family-friendly, li tkun ħaġa tajba mhux biss għan-nisa imma anke għall-irġiel, u li fejn il-Gvern għandu l-għażla u jaħtar il-Bordijiet hu, jara li jkun aktar bilanċjat fil-ħatriet tiegħu. Imbagħad jekk wara li jsir dan u nindirizzaw l-għerq tal-problema naraw li xorta qed nibqgħu lura fir-rappreżentanza femminili fil-Parlament, imbagħad forsi wieħed jibda jikkunsidra l-kwoti.

Imma jien konvint li jekk jiġu indirizzati dawn il-problemi, il-kwoti ma jkollniex bżonnhom. Għax ir-riżultati ta’ elezzjonijiet oħra f’pajjiżna juru li l-elettorat Malti mhux preġudikat bejn in-nisa u l-irġiel, u li n-nisa Maltin huma kapaċi daqs kull raġel biex jiġu eletti.



Dan l-artiklu deher f'In-Nazzjon tal-Erbgħa 14 ta' Marzu 2018.

Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…