Skip to main content

Il-ħajja qed tgħola għall-Maltin




Ftit tal-ġranet ilu bdiet tiġri l-aħbar li l-prezz tal-ħobż kien ser jiżdied, b’24 ċenteżmu l-ħobża l-kbira u b’20 ċenteżmu l-ħobża ż-żgħira. L-aħbar ħarġet l-ewwel b’mod esklussiv fuq is-sit Net News (ara hawn), il-portal diġitali tal-Media Link, li issa stabilixxa ruħu bħala wieħed mis-siti ewlenin f’pajjiżna li jkun minn tal-ewwel bl-aħbar. Ir-raġuni tidher li hi ż-żieda internazzjonali fil-prezz tal-qamħ, li wassal għal żieda fil-prezz tad-dqiq li jużaw il-furnara biex jaħmu l-ħobż.

L-aħbar ġiet eventwalment konfermata minn siti oħrajn bħal Times of Malta, MaltaToday u The Malta Independent, li l-Erbgħa anke kellha editorjal dwar dan is-suġġett (ara hawn). L-editorjal jitkellem dwar dak li qalu l-Caritas u l-Partit Nazzjonalista fuq l-effetti ta’ din iż-żieda. Il-Partit Nazzjonalista u l-Caritas qalu li din iż-żieda ħa jkollha effett li jinħass fuq dawk l-aktar vulnerabbli, partikolarment il-foqra u dawk f’riskju ta’ faqar. Dan għax il-ħobż huwa l-iktar ikel bażiku, speċjalment għal dawn il-familji. Il-Kelliem tal-Oppożizzjoni dwar il-Faqar, Ivan Bartolo, fakkar li statistika ippublikata mill-Unjoni Ewropea turi li 26,000 persuna f’Malta ma jaffordjawx jieklu laħam, tiġieġ jew ħut b’mod regolari. Dawn allura jiddependu ħafna iżjed fuq il-ħobż u l-għaġin.

Din iż-żieda trid tittieħed fil-kuntest ukoll ta’ żidiet fil-prezz tal-ikel b’mod ġenerali, fejn dan għola b’madwar 1.6% f’sena. L-ikel f’Malta issa huwa 10% ogħla mill-medja fl-Unjoni Ewropea. Huwa ogħla milli hu fi 18-il Stat Membru tal-Unjoni. Wieħed irid jieħu fil-kuntest ukoll iż-żidiet fil-kontijiet tad-dawl u l-ilma minħabba l-mod ġdid kif qed tħaddem is-sistema l-ARMS, li skont statistika Ewropea wassal għal żieda ta’ 7% is-sena l-oħra biss.

Ma’ dawk l-aktar li ser jintlaqtu wieħed irid ma jinsiex lill-pensjonanti, li huma l-aktar faxxa f’riskju ta’ faqar minħabba r-rata għolja tal-ogħli tal-ħajja, partikolarment l-ikel u l-mediċini.

L-editorjal tal-Independent tkellem mas-Segretarju Parlamentari għall-Affarijiet tal-Konsumatur Deo Debattista, li kkonferma li la l-Gvern u lanqas l-Awtorità m’huma jinvestigaw l-effetti ta’ dawn iż-żidiet. L-editorjal saħaq li dawn għandhom ikunu investigati u l-Gvern jieħu azzjoni biex jara li l-foqra ma jkomplux jiftaqru aktar. L-ekonomija mhix magħmula biss min-numri globali tal-pajjiż, imma min-numri ta’ kull individwu.

Għax fir-realtà, filwaqt li fuq livell nazzjonali niftaħru li l-ekonomija qed tikber u qed timxi ‘l quddiem, fuq livell individwali l-maġġoranza jew baqgħu fejn kienu, jew marru lura. Il-pagi mhumiex jiżdiedu, u skont statistika Ewropea bilkemm qed ilaħħqu maż-żieda tal-ogħli tal-ħajja. Il-prezzijiet tal-proprjetà u tal-kirjiet splodew, tant li llum koppja Maltija bilkemm taffordja tixtri imqar appartament tagħha, u bilkemm taffordja tikri wieħed. Il-fuels baqgħu għoljin, anzi uħud bħad-diesel advance żdiedu, waqt li l-prezz internazzjonali tagħhom fl-Ewropa kollha naqas.
  - l-iekl,
U dan hu kollu effett tad-deċiżjonijiet politiċi ta’ dan il-Gvern. Tad-deċiżjoni li nkabbru l-ekonomija tagħna billi nżidu f’daqqa l-popolazzjoni permezz tal-immigrazzjoni. 17,000 immigrant fis-sena qed jinġiebu jaħdmu f’Malta biex b’din iż-żieda nkabbru l-ekonomija. Żieda ta’ 55,000 fil-popolazzjoni f’ħames snin pero’ qed ikollha wkoll l-effetti negattivi tagħha. Hemm pressjoni fuq il-pagi baxxi, li staġnaw. Qed toħloq żieda fl-ogħli tal-ħajja, li n-nies vulnerabbli m’għadhomx ilaħħqu magħha. Qed iżżid il-prezz tal-kirjiet u tal-proprjetà, għal livelli li l-Maltin m’għadhomx jaffordjaw jgħixu f’pajjiżhom. Qed iżżid il-pressjoni fuq l-ambjent, fuq it-traffiku, u fuq l-infrastruttura.

Dan hu l-effett ta’ meta jkollok Gvern li jara biss sal-ponta ta’ mnieħru. Sa għada. Għax hemm mudell ta’ immigrazzjoni fejn jinġiebu ħaddiema ta’ livelli għoljin li anke jħarrġu ħaddiema Maltin u joħolqu niċeċ ekonomiċi li jħallsu pagi tajbin, bħalma ġara fil-gaming. U hemm il-mudell ta’ immigrazzjoni bl-addoċċ ta’ cheap labour, biex ngħidu li l-ekonomija qed tikber, bil-popolazzjoni u mhux bil-produzzjoni kif kien qed jiġri qabel.

U d-dibattitu dwar l-immigrazzjoni jeħtieġ li jsir f’dan il-qafas. Għax jekk mhux ser inħarsu lejn il-konsegwenzi ta’ dawn l-għażliet, mhux ser nippjanaw tajjeb. U jekk mhux ser nippjanaw tajjeb, ser nidħlu ġo sqaq li ndumu ma noħorġu minnu.


Dan l-artiklu deher fil-Mument tal-Ħadd 1 ta' Lulju 2018.

Popular posts from this blog

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…

Daphne wasn't murdered yesterday

English translation of this original blogpost in Maltese.
Daphne wasn't murdered yesterday.
Daphne was murdered when she exposed drug traffickers, with photographs and evidence, and instead of being arrested they found a government ready to cover up for them. Because their daddy was into the Party's circle. Because he was a friend of the Minister.
Daphne was murdered when she exposed corruption in the higher echelons of the Police Force, when she exposed inspectors and police officers involved in criminal circles, and rather than seeing action being taken we saw a government rewarding them with promotions. And re-instating those who had been expelled in the preceding years.
Daphne was murdered when she exposed cases of money-laundering on an international level, involving high-profile politicians from dictatorial regimes, and our Police Commissioner, Attorney General and politicians, failed to take action. Rather, they sought to ensure these crimes were covered up and the evidence…

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…