Skip to main content

Il-ħajja qed tgħola għall-Maltin




Ftit tal-ġranet ilu bdiet tiġri l-aħbar li l-prezz tal-ħobż kien ser jiżdied, b’24 ċenteżmu l-ħobża l-kbira u b’20 ċenteżmu l-ħobża ż-żgħira. L-aħbar ħarġet l-ewwel b’mod esklussiv fuq is-sit Net News (ara hawn), il-portal diġitali tal-Media Link, li issa stabilixxa ruħu bħala wieħed mis-siti ewlenin f’pajjiżna li jkun minn tal-ewwel bl-aħbar. Ir-raġuni tidher li hi ż-żieda internazzjonali fil-prezz tal-qamħ, li wassal għal żieda fil-prezz tad-dqiq li jużaw il-furnara biex jaħmu l-ħobż.

L-aħbar ġiet eventwalment konfermata minn siti oħrajn bħal Times of Malta, MaltaToday u The Malta Independent, li l-Erbgħa anke kellha editorjal dwar dan is-suġġett (ara hawn). L-editorjal jitkellem dwar dak li qalu l-Caritas u l-Partit Nazzjonalista fuq l-effetti ta’ din iż-żieda. Il-Partit Nazzjonalista u l-Caritas qalu li din iż-żieda ħa jkollha effett li jinħass fuq dawk l-aktar vulnerabbli, partikolarment il-foqra u dawk f’riskju ta’ faqar. Dan għax il-ħobż huwa l-iktar ikel bażiku, speċjalment għal dawn il-familji. Il-Kelliem tal-Oppożizzjoni dwar il-Faqar, Ivan Bartolo, fakkar li statistika ippublikata mill-Unjoni Ewropea turi li 26,000 persuna f’Malta ma jaffordjawx jieklu laħam, tiġieġ jew ħut b’mod regolari. Dawn allura jiddependu ħafna iżjed fuq il-ħobż u l-għaġin.

Din iż-żieda trid tittieħed fil-kuntest ukoll ta’ żidiet fil-prezz tal-ikel b’mod ġenerali, fejn dan għola b’madwar 1.6% f’sena. L-ikel f’Malta issa huwa 10% ogħla mill-medja fl-Unjoni Ewropea. Huwa ogħla milli hu fi 18-il Stat Membru tal-Unjoni. Wieħed irid jieħu fil-kuntest ukoll iż-żidiet fil-kontijiet tad-dawl u l-ilma minħabba l-mod ġdid kif qed tħaddem is-sistema l-ARMS, li skont statistika Ewropea wassal għal żieda ta’ 7% is-sena l-oħra biss.

Ma’ dawk l-aktar li ser jintlaqtu wieħed irid ma jinsiex lill-pensjonanti, li huma l-aktar faxxa f’riskju ta’ faqar minħabba r-rata għolja tal-ogħli tal-ħajja, partikolarment l-ikel u l-mediċini.

L-editorjal tal-Independent tkellem mas-Segretarju Parlamentari għall-Affarijiet tal-Konsumatur Deo Debattista, li kkonferma li la l-Gvern u lanqas l-Awtorità m’huma jinvestigaw l-effetti ta’ dawn iż-żidiet. L-editorjal saħaq li dawn għandhom ikunu investigati u l-Gvern jieħu azzjoni biex jara li l-foqra ma jkomplux jiftaqru aktar. L-ekonomija mhix magħmula biss min-numri globali tal-pajjiż, imma min-numri ta’ kull individwu.

Għax fir-realtà, filwaqt li fuq livell nazzjonali niftaħru li l-ekonomija qed tikber u qed timxi ‘l quddiem, fuq livell individwali l-maġġoranza jew baqgħu fejn kienu, jew marru lura. Il-pagi mhumiex jiżdiedu, u skont statistika Ewropea bilkemm qed ilaħħqu maż-żieda tal-ogħli tal-ħajja. Il-prezzijiet tal-proprjetà u tal-kirjiet splodew, tant li llum koppja Maltija bilkemm taffordja tixtri imqar appartament tagħha, u bilkemm taffordja tikri wieħed. Il-fuels baqgħu għoljin, anzi uħud bħad-diesel advance żdiedu, waqt li l-prezz internazzjonali tagħhom fl-Ewropa kollha naqas.
  - l-iekl,
U dan hu kollu effett tad-deċiżjonijiet politiċi ta’ dan il-Gvern. Tad-deċiżjoni li nkabbru l-ekonomija tagħna billi nżidu f’daqqa l-popolazzjoni permezz tal-immigrazzjoni. 17,000 immigrant fis-sena qed jinġiebu jaħdmu f’Malta biex b’din iż-żieda nkabbru l-ekonomija. Żieda ta’ 55,000 fil-popolazzjoni f’ħames snin pero’ qed ikollha wkoll l-effetti negattivi tagħha. Hemm pressjoni fuq il-pagi baxxi, li staġnaw. Qed toħloq żieda fl-ogħli tal-ħajja, li n-nies vulnerabbli m’għadhomx ilaħħqu magħha. Qed iżżid il-prezz tal-kirjiet u tal-proprjetà, għal livelli li l-Maltin m’għadhomx jaffordjaw jgħixu f’pajjiżhom. Qed iżżid il-pressjoni fuq l-ambjent, fuq it-traffiku, u fuq l-infrastruttura.

Dan hu l-effett ta’ meta jkollok Gvern li jara biss sal-ponta ta’ mnieħru. Sa għada. Għax hemm mudell ta’ immigrazzjoni fejn jinġiebu ħaddiema ta’ livelli għoljin li anke jħarrġu ħaddiema Maltin u joħolqu niċeċ ekonomiċi li jħallsu pagi tajbin, bħalma ġara fil-gaming. U hemm il-mudell ta’ immigrazzjoni bl-addoċċ ta’ cheap labour, biex ngħidu li l-ekonomija qed tikber, bil-popolazzjoni u mhux bil-produzzjoni kif kien qed jiġri qabel.

U d-dibattitu dwar l-immigrazzjoni jeħtieġ li jsir f’dan il-qafas. Għax jekk mhux ser inħarsu lejn il-konsegwenzi ta’ dawn l-għażliet, mhux ser nippjanaw tajjeb. U jekk mhux ser nippjanaw tajjeb, ser nidħlu ġo sqaq li ndumu ma noħorġu minnu.


Dan l-artiklu deher fil-Mument tal-Ħadd 1 ta' Lulju 2018.

Popular posts from this blog

Il-kont tad-dawl u l-ilma...qed tinsteraq?

Ftit tal-ġimgħat ilu, il-gazzetta The Malta Independent investigat kif is-sistema l-ġdida ta’ kif qed taħdem il-kontijiet l-ARMS kienet qed twassal biex il-konsumaturi jirċievu kontijiet ogħla milli suppost (ara hawn). Diversi ekonomisti u akkademiċi wkoll tkellmu fuq dan u spjegaw kif dan qed jiġri, fosthom Marie Briguglio.
Kif qed jiġri dan? Ħa nipprova nispjega ftit kif taħdem is-sistema. Ir-rati li bihom tħallas għal kull unit mhumiex l-istess. Biex jiġi inkuraġġit li kemm jista’ jkun wieħed ma jikkunsmax aktar milli suppost, hemm skali (brackets) ta' prezzijiet li jogħlew skont il-konsum. Kif tindika t-tabella hawn taħt, jekk ma taqbiżx ċertu ammont ta' units f'sena, tħallas prezzijiet b'tariffi aktar baxxi, u aktar ma wieħed jikkonsma, aktar jiswew il-units.  S'hemmhekk sempliċi.


Sa ftit tas-snin ilu, għalkemm numru ta’ familji kienu jirċievu kont ta’ stima kull xahrejn jew kull tlieta, il-kont attwali kien jinħadem fuq perjodu ta’ sitt xhur. Dan kien ifisser l…

Il-ħarba tac-Chief-of-Staff

Probabli dan ikun isem tajjeb għal xi film. Il-ħasra hija li qed ngħixuh bħala realtà. Keith Schembri din il-ġimgħa kellu jidher il-Qorti fil-kawża ta’ libell li fetaħ hu stess kontra Simon Busuttil. Il-Qorti mar, imma ma marx biex iwieġeb. Mar biex jargumenta li m’għandux iwieġeb. Għax skont hu, jinfluwenza l-inkjesti Maġisterjali li qegħdin isiru.
Il-Maġistrat iddeferixxa l-każ, u għalissa Keith Schembri ħarab milli jwieġeb fil-Qorti. Il-ħarba kompliet wara l-kawża wkoll pero’ hekk kif il-ġurnalist bravu tat-Times of Malta Jacob Borġ, prova jieħu t-tweġiba ta’ Keith Schembri għal mistoqsija “ta’ min hi 17 Black?”, li Keith Schembri ftit ilu qal li kienet parti mill-business plan tiegħu. Araw il-video ta’ din il-ħarba, li telqet mill-Qorti u baqgħet sejra sa Kastillja (ara hawn). Fiha tifhmu kif tnaqqret id-demokrazija f’pajjiżna, hekk kif apparti li ma jweġibx mistoqsija leġittima, Keith Schembri sa jdur fuq il-ġurnalist u jheddu li hu kien “iħallaslu l-paga”.
Keith Schembri f’kummen…

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ

Daphne ma nqatlitx ilbieraħ.
Daphne inqatlet meta esponiet traffikanti tad-droga, bil-provi u bir-ritratti tagħhom, u dawn flok ġew arrestati sabu Gvern jgħattilhom. Għax il-papa kien midħla tal-Partit. Għax kien ħabib tal-Ministru.
Daphne inqatlet meta esponiet korruzzjoni fil-Korp tal-Pulizija, meta esponiet spetturi u kuntistabbli li kienu kompliċi mal-kriminali, u dawn flok tkeċċew sabu Gvern li jtihom il-promotions. Anzi, min minnhom kien laħaq tkeċċa qabel, sab Gvern li reġa' daħħlu lura.
Daphne inqatlet meta esponiet bil-provi każi ta' ħasil ta' flus fuq livell internazzjonali, minn reġimi dittatorjali, u l-Kummissarju, l-Avukat Ġenerali, u l-politiċi tagħna, flok ħadu passi raw kif għamlu biex l-evidenza tinqered jew titħalla taħrab.
Daphne inqatlet meta l-Avukat Ġenerali u tliet Kummissarji tal-Pulizija in fila, raw quddiemhom il-provi ta' kriminalita' organizzata min-nies fil-poter, u għalqu ħalqhom u m'għamlu xejn.
Daphne inqatlet meta l-politiċi tagħna ħ…